Γράφει ο Ιωάννης Αντωνιάδης, Αξ/κος ΠΝ ε.α. Εργατολόγος-Οικονομολόγος
Ας γράψουμε κι εμείς πάντως τις ταπεινές μας απόψεις:
Οι Ένοπλες Δυνάμεις χρειάζονται κοινή οικονομική πολιτική και διακλαδικό συντονισμό, αλλά όχι κατ’ ανάγκη ενιαία υπηρεσιακή ταυτότητα όλων των Οικονομικών Αξιωματικών. Ήδη υπάρχει η ΓΔΟΣΥ του ΥΠΕΘΑ, με αρμοδιότητες που περιλαμβάνουν τη διαχείριση πόρων και τον συντονισμό του προϋπολογισμού, ενώ διαθέτει και Διεύθυνση Οικονομικού & Διακλαδικές Θέσεις Εφοδιαστικής Αλυσίδας (Logistics), Άρα το επιχείρημα «Αφού υπάρχει διακλαδική οικονομική Διεύθυνση, πρέπει να καταργηθούν τα επιμέρους Οικονομικά των Κλάδων» δεν είναι αναγκαστικά ορθό οργανωτικά.
Ο Στρατός, το Ναυτικό και η Αεροπορία, ειδικά στη χώρα μας, δεν είναι τρεις «ίδιες επιχειρήσεις» Η οικονομική διοίκηση μιας χερσαίας δύναμης (με χιλιάδες στρατιωτικές εγκαταστάσεις, στρατόπεδα, σχηματισμούς, μονάδες, αποθήκες, υλικά, μεταφορές, εφοδιασμό, επιχειρήσεις σε χερσαίο περιβάλλον).δεν είναι ίδια με αυτή ενός Πολεμικού Ναυτικού (πλοία, Ναυστάθμους, επιχειρησιακές μονάδες στη θάλασσα, ιδιαίτερες ανάγκες συντήρησης, καύσιμα και εφόδια, δαπάνες που συνδέονται με την επιχειρησιακή διαθεσιμότητα πλοίων) ή, μιας Πολεμικής Αεροπορίας (αεροσκάφη, αεροπορικές βάσεις, αεροπορικό υλικό, τεράστιες απαιτήσεις συντήρησης, ανταλλακτικά, καύσιμα, τεχνική υποστήριξη, συστήματα υψηλής τεχνολογίας) ή μιας μεγάλης χερσαίας επιχειρησιακής δύναμης. Επομένως, ο οικονομικός αξιωματικός δεν είναι απλώς ένας λογιστής με στολή. Είναι αξιωματικός που πρέπει να κατανοεί το επιχειρησιακό περιβάλλον μέσα στο οποίο διαχειρίζεται δημόσιο χρήμα.
Οι Οικονομικοί της ΣΣΑΣ δεν είναι απλώς αξιωματικοί που «έμαθαν οικονομικά» κατά τη στρατιωτική τους υπηρεσία. Η ΣΣΑΣ παρέχει πανεπιστημιακή οικονομική εκπαίδευση και στρατιωτική εκπαίδευση, και οι απόφοιτοι κατανέμονται στους τρεις Κλάδους. Η ίδια η ΣΣΑΣ αναφέρει ότι οι απόφοιτοί της ονομάζονται Ανθυπολοχαγοί, Σημαιοφόροι ή Ανθυποσμηναγοί ανάλογα με τον Κλάδο στον οποίο κατανέμονται. Και η αποστολή του Οικονομικού περιλαμβάνει δημοσιονομικές, ελεγκτικές και χρηματοοικονομικές λειτουργίες. Άρα υπάρχει ένας διπλός επαγγελματικός χαρακτήρας: Οικονομική επιστήμη και στρατιωτική/κλαδική επιχειρησιακή γνώση. Αυτός ο συνδυασμός είναι πολύτιμος και δεν πρέπει να χαθεί μέσα σε ένα απολύτως ομογενοποιημένο σώμα.
ΥΓ Ο ν. 3883/2010 διακρίνει τους αξιωματικούς ανά Κλάδο και Σώμα και προβλέπει ξεχωριστά, Οικονομικό στον ΣΞ, Οικονομικό στο ΠΝ, Οικονομικό στην ΠΑ. Και ο νέος ν. 5265/2026 εξακολουθεί να διακρίνει στα επιμέρους κλαδικά συστήματα τα Σώματα και τις ειδικότητες. Παράλληλα, προβλέπει ως Κοινό Σώμα το Σώμα Οικονομικών Επιθεωρητών. Αυτό είναι πολύ χαρακτηριστικό καθόσον ο νομοθέτης δεν επέλεξε να κάνει όλους τους οικονομικούς αξιωματικούς ένα ενιαίο Κοινό Σώμα. Επέλεξε να δημιουργήσει ένα Κοινό Σώμα Οικονομικών Επιθεωρητών και αυτό υποδηλώνει μια λογική διάκριση: η οικονομική λειτουργία παραμένει συνδεδεμένη με τον Κλάδο και η οικονομική επιθεώρηση / έλεγχος, μπορεί να έχει διακλαδικό χαρακτήρα. Και αυτή η διάκριση είναι απολύτως λογική.
ΥΓ2 Ένας Οικονομικός αξιωματικός που υπηρετεί σε Μονάδα- Σχηματισμό του ΓΕΣ, πρέπει να βρίσκεται μέσα στην επιχειρησιακή αλυσίδα του ΣΞ. Αντίστοιχα σε Πλοίο/Ναύσταθμος υπό την Διοίκηση του ΓΕΝ και Αεροπορική Μονάδα υπό την Διοίκηση του ΓΕΑ. Γιατί; Επειδή η οικονομική απόφαση δεν είναι αποκομμένη από την επιχειρησιακή ανάγκη. Για παράδειγμα:
Δείτε και αυτά
«Πόσο κοστίζει;» είναι οικονομικό ερώτημα. Αλλά: «Πόσο κοστίζει και πόσο επηρεάζει την επιχειρησιακή διαθεσιμότητα μιας Μοίρας μαχητικών;» είναι στρατιωτικο-οικονομικό ερώτημα. Και αυτό απαιτεί άνθρωπο που γνωρίζει τον συγκεκριμένο Κλάδο. Επίσης η οικονομική υποστήριξη μιας μονάδας στον Έβρο, μιας μονάδας σε νησί του Αιγαίου, ενός πλοίου σε επιχειρησιακή αποστολή και μιας αεροπορικής βάσης δεν έχει τις ίδιες πραγματικές συνθήκες. Η οικονομική διοίκηση πρέπει να γνωρίζει το επιχειρησιακό περιβάλλον, τον Κλάδο, τη μονάδα & την αποστολή.
ΥΓ3 Στις Αμερικάνικες .ΕΔ. την δομή των οποιων τη χρησιμοποιουμε ως παραδειγμα και την εξάρουμε όποτε και ταν μας βολευει , ο Στρατός έχει δική του οργανωμένη οικονομική/λογιστική υπηρεσία Army Financial Management & Comptroller, το Ναυτικό επίσης έχει δικό του Financial Management & Comptroller και δικούς του οικονομικούς αξιωματικούς/financial managers. Υπάρχουν μάλιστα ειδικοί Navy officers στο Financial Management, οι οποίοι υπηρετούν ως Fleet Comptrollers, Business Financial Management officers κ.ά και η Αεροπορία έχει τεράστιο δικό της σύστημα Air Force Financial Management & Comptroller, με στρατιωτικό και πολιτικό προσωπικό.
ΥΓ4 Το επιχείρημα «υπάρχουν κοινοί κανόνες» δεν αρκεί Θα μπορούσε κάποιος να πει «Όλοι εφαρμόζουν τον ίδιο κρατικό προϋπολογισμό, το ίδιο δημόσιο λογιστικό, το ίδιο δημοσιονομικό δίκαιο. Άρα ας γίνουν όλοι ένα Σώμα.» Αυτό όμως συγχέει δύο διαφορετικά πράγματα. Κοινό θεσμικό πλαίσιο, ίδια επιχειρησιακή λειτουργία ???? Όπως κοινός Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, ίδια λειτουργία όλων των οχημάτων?? κοινό στρατιωτικό δίκαιο, ίδια αποστολή ΣΞ/ΠΝ/Π?κοινό δημοσιονομικό δίκαιο , ίδια οικονομική λειτουργία ΣΞ/ΠΝ/ΠΑ ??? Τέλος σε περίοδο κρίσης ή πολέμου, η οικονομική λειτουργία δεν σταματά.Αντιθέτως, γίνεται ακόμη σημαντικότερη.Τότε πρέπει να υπάρχει άμεση λήψη αποφάσεων,ταχεία χρηματοδότηση, προμήθεια, εφοδιασμός, συντήρηση, επιχειρησιακή διαθεσιμότητα. Ένας πλήρως κεντρικοποιημένος οικονομικός μηχανισμός μπορεί να δημιουργήσει γραφειοκρατικό bottleneck. Ενώ το κλαδικό σύστημα μπορεί να λειτουργήσει ΓΕΕΘΑ: στρατηγικός συντονισμός, ΓΕΣ/ΓΕΝ/ΓΕΑ: επιχειρησιακή προτεραιοποίηση, Κλαδικό Οικονομικό: οικονομική υλοποίηση, Μονάδα: εκτέλεση .Αυτό είναι πολύ πιο κοντά στη στρατιωτική λογική της αποκεντρωμένης εκτέλεσης υπό κεντρικό έλεγχο. ΑΡΑ Κλαδικά Οικονομικά + ισχυρός διακλαδικός συντονισμός, που ταιριάζει πολύ καλύτερα με τη σημερινή θεσμική αρχιτεκτονική του ν. 5265/2026, από την πλήρη ενοποίηση.η πλήρης ενοποίηση των Οικονομικών Αξιωματικών των Κλάδων θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με μεγάλη επιφύλαξη, όχι για συντεχνιακούς λόγους αλλά για λόγους επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας, λογοδοσίας, ταχύτητας αποφάσεων και γνώσης του ιδιαίτερου περιβάλλοντος κάθε Κλάδου.
Και ειδικά για τους Οικονομικούς Αξιωματικούς προερχόμενους από τη ΣΣΑΣ, η διατήρηση της επιστημονικής τους ταυτότητας μαζί με την κλαδική στρατιωτική τους εξειδίκευση είναι σημαντικό κεφάλαιο των ΕΔ. Η ίδια η σημερινή νομοθεσία εξακολουθεί να διατηρεί ιδιαίτερες επετηρίδες για τους προερχόμενους από ΣΣΑΣ ανά Σώμα/ειδικότητα, ενώ παράλληλα θεσμοθετεί κοινά σώματα εκεί όπου θεωρεί ότι απαιτείται πραγματική διακλαδικότητα.
