Τα στρατιωτικά νοσοκομεία μπροστά σε μια επικίνδυνη πραγματικότητα
Η πρόσφατη απόφαση του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας να επεκτείνει το δικαίωμα υγειονομικής περίθαλψης στα στρατιωτικά νοσοκομεία σε δικαστικούς και εισαγγελικούς λειτουργούς, καθώς και στα μέλη των οικογενειών τους, παρουσιάστηκε ως μια απλή διοικητική ρύθμιση.
Στην πραγματικότητα, όμως, επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ζήτημα που εδώ και χρόνια παραμένει άλυτο: πόσους ακόμη μπορεί να εξυπηρετήσει ένα σύστημα που ήδη λειτουργεί στα όρια των δυνατοτήτων του;
Τα στρατιωτικά νοσοκομεία δεν δημιουργήθηκαν ως ένα ακόμη παράρτημα του ΕΣΥ. Η αποστολή τους ήταν και παραμένει σαφής: η υγειονομική υποστήριξη των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, των αποστράτων και των οικογενειών τους. Η υγεία του προσωπικού δεν αποτελεί κοινωνική παροχή αποτελεί πυλώνα επιχειρησιακής ετοιμότητας και, τελικά, ζήτημα εθνικής ασφάλειας.
Παρά ταύτα, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια σταδιακή αλλά διαρκής διεύρυνση των κατηγοριών πολιτών που αποκτούν πρόσβαση στις υπηρεσίες των στρατιωτικών νοσοκομείων — χωρίς καμία αντίστοιχη ενίσχυση σε προσωπικό, χρηματοδότηση ή υποδομές. Πρόκειται για μια πολιτική πρακτική που μοιάζει περισσότερο με εύκολη λύση παρά με στρατηγικό σχεδιασμό.
Ένα σύστημα που ήδη πιέζεται
Η καθημερινή πραγματικότητα των στρατιωτικών νοσοκομείων αποκαλύπτει τις πιέσεις που αντιμετωπίζουν. Σε πολλές μονάδες υγείας καταγράφονται σημαντικές ελλείψεις σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, ενώ κρίσιμες ειδικότητες — όπως η αναισθησιολογία — παραμένουν υποστελεχωμένες.
Χειρουργικές αίθουσες υπάρχουν αλλά δεν λειτουργούν πλήρως, όχι λόγω εξοπλισμού, αλλά λόγω ανθρώπινου δυναμικού που δεν υπάρχει.
Αντίστοιχα προβλήματα εμφανίζονται και σε διοικητικές και τεχνικές υπηρεσίες. Η λειτουργία ενός νοσοκομείου δεν εξαρτάται μόνο από γιατρούς και νοσηλευτές. Τεχνικοί, διοικητικοί υπάλληλοι, προσωπικό συντήρησης και υποστήριξης αποτελούν κρίσιμους κρίκους. Όμως, πολλές από αυτές τις θέσεις παραμένουν κενές, ενώ οι ανάγκες καλύπτονται με προσωρινές λύσεις ή με αναθέσεις σε ιδιωτικές εταιρείες.
Οι χρόνοι αναμονής αποτυπώνουν την πραγματικότητα: για εξετάσεις όπως μαγνητικές ή αξονικές τομογραφίες, οι αναμονές σε ορισμένα στρατιωτικά νοσοκομεία φτάνουν ήδη αρκετούς μήνες.
Τι θα συμβεί όταν ο αριθμός των δικαιούχων αυξηθεί ακόμη περισσότερο;
Η σιωπηλή διάβρωση της αποστολής τους:
Όσο περισσότερες κατηγορίες πολιτών αποκτούν πρόσβαση στα στρατιωτικά νοσοκομεία, τόσο περισσότερο αυτά απομακρύνονται από την αρχική τους αποστολή.
Η μετατροπή τους σε ένα παράλληλο δίκτυο δημόσιας υγείας δεν είναι απλώς λειτουργική μεταβολή είναι στρατηγική αλλοίωση.
Και το πιο επικίνδυνο είναι ότι αυτή η αλλοίωση δεν γίνεται απότομα.
Γίνεται σιωπηλά, όπως το νερό που βρίσκει ρωγμές σε ένα φράγμα.
Και όταν η πίεση γίνει κρίσιμη, η κατάρρευση δεν θα είναι διαχειρίσιμη.
Η συνεχής αύξηση του φόρτου εργασίας, χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση προσωπικού και χωρίς ουσιαστικές βελτιώσεις στις αποδοχές και στις συνθήκες εργασίας, δημιουργεί ένα περιβάλλον επαγγελματικής εξουθένωσης.
Σε αυτό προστίθενται οι χαμηλές απολαβές, οι συνεχείς αποσπάσεις στρατιωτικών ιατρών σε άλλα δημόσια νοσοκομεία για να καλυφθούν κενά του ΕΣΥ, καθώς και οι παραιτήσεις στελεχών που δεν αντέχουν πλέον την πίεση.
Ήδη παρατηρείται αυξανόμενη τάση αποχώρησης στρατιωτικών ιατρών προς τον ιδιωτικό τομέα, και η επιπλέον επιβάρυνση κινδυνεύει να επιταχύνει αυτό το φαινόμενο.
Εδώ τίθεται ένα ζήτημα που σπάνια συζητείται δημόσια:
ποιο είναι το όριο αντοχής ενός συστήματος που βασίζεται σε ανθρώπους οι οποίοι ήδη εργάζονται στα όριά τους;
Η άνιση εξίσωση εισφορών – παροχών:
Οι στρατιωτικοί καταβάλλουν σημαντικές κρατήσεις υπέρ υγειονομικής περίθαλψης, ποσά που συνολικά ανέρχονται σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Όμως, οι πόροι αυτοί δεν κατευθύνονται απευθείας στα στρατιωτικά νοσοκομεία, ενώ νέες κατηγορίες δικαιούχων αποκτούν πρόσβαση σε υπηρεσίες που χρηματοδοτούνται σε μεγάλο βαθμό από εισφορές των στρατιωτικών.
Όταν οι εισφορές μιας επαγγελματικής ομάδας χρηματοδοτούν υπηρεσίες για πολίτες που δεν συμμετέχουν στο ίδιο σύστημα, τότε δεν μιλάμε για κοινωνική πολιτική.
Μιλάμε για μεταφορά πόρων χωρίς θεσμική νομιμοποίηση.
Αποφάσεις χωρίς μελέτη – πολιτική χωρίς λογοδοσία
Καμία δημόσια υπηρεσία — πόσο μάλλον μια κρίσιμη δομή εθνικής ασφάλειας — δεν μπορεί να αλλάζει χαρακτήρα χωρίς μελέτη, χωρίς αριθμούς, χωρίς λογοδοσία.
Η απουσία διαφάνειας δεν είναι τεχνικό ζήτημα.
Είναι πολιτικό.
Η διεύρυνση των δικαιούχων λειτουργεί ως μια εύκολη, ανέξοδη πολιτική χειρονομία.
Αντί να ενισχυθεί το ΕΣΥ, μεταφέρονται ανάγκες σε ένα ήδη πιεσμένο στρατιωτικό σύστημα.
Είναι μια λύση που βολεύει την πολιτική ηγεσία, αλλά επιβαρύνει τους στρατιωτικούς και υπονομεύει την αποστολή των Ενόπλων Δυνάμεων.
Και σε περίοδο κρίσης;
Σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών, υγειονομικών κρίσεων ή πολεμικών επιχειρήσεων, τα στρατιωτικά νοσοκομεία αποτελούν βασικό πυλώνα διαχείρισης μαζικών περιστατικών.
Αν το σύστημα λειτουργεί ήδη στα όρια σε καιρό ειρήνης, πόσο αποτελεσματικά μπορεί να ανταποκριθεί σε έκτακτες συνθήκες;
Το πραγματικό ερώτημα
Η συζήτηση δεν πρέπει να περιορίζεται στο ποιος θα αποκτήσει πρόσβαση στα στρατιωτικά νοσοκομεία.
Το ουσιαστικό ερώτημα είναι αν υπάρχει συνολικός σχεδιασμός για το μέλλον τους.
Δείτε και αυτά
Αν η Πολιτεία θεωρεί ότι τα στρατιωτικά νοσοκομεία πρέπει να παίξουν ευρύτερο ρόλο, τότε οφείλει να το πει καθαρά και να το σχεδιάσει σοβαρά: με κόστος, με χρονοδιάγραμμα, με δεσμεύσεις.
Όχι με αποφάσεις που μεταφέρουν βάρη χωρίς να εξασφαλίζουν πόρους.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, η υγειονομική υποστήριξη των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων δεν είναι ζήτημα κοινωνικής πολιτικής.
Είναι ζήτημα εθνικής ασφάλειας.
Η άμυνα μιας χώρας δεν κρίνεται μόνο στα πεδία ασκήσεων. Κρίνεται και στα νοσοκομεία της.
Μπορεί κάποιος να μας απαντήσει;:
Ένα σύστημα που ήδη λειτουργεί στα όριά του ΜΠΟΡΕΙ να εξυπηρετήσει ακόμη περισσότερους δικαιούχους;
Και κυρίως: ποιος θα πληρώσει το πραγματικό κόστος αυτής της απόφασης;
Το προσωπικό που ήδη εξουθενώνεται ή οι ασθενείς που θα περιμένουν ακόμη περισσότερο;
ΠHΓΗ: Ανάρτηση στο FB
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ: Και οι συνταξιούχοι δικαστικοί και εισαγγελείς στα Στρατιωτικά νοσοκομεία–Δείτε την απόφαση Δένδια
