του Μάκη Πολλάτου–pollatos@protothema.gr
Το βασικό πρόβλημα από το οποίο εκκινεί η αναζήτηση λύσης είναι ότι τα σημερινά αεροσκάφη με τα οποία ξεκινά και ολοκληρώνεται η εκπαίδευση των ιπτάμενων αξιωματικών της Πολεμικής Αεροπορίας -προτού μετακινηθούν σε πολεμικές μοίρες και εκπαιδευτούν σε αεροσκάφη τύπου F-16 και Mirage– έχουν περιορισμένη διαθεσιμότητα είτε θεωρούνται πεπαλαιωμένα. Έτσι, πολλά από τα Τ-6Α Texan II, τα υφιστάμενα αμερικανικής προέλευσης μονοκινητήρια turbopropρ αεροσκάφη της Πολεμικής Αεροπορίας για το στάδιο της αρχικής εκπαίδευσης, είναι καθηλωμένα λόγω έλλειψης υποστήριξης και ανταλλακτικών. Από την άλλη, τα επίσης αμερικανικής κατασκευής δικινητήρια εκπαιδευτικά αεροσκάφη Τ-2Ε Buckeye, με τα οποία ολοκληρώνουν την εκπαίδευσή τους οι Ίκαροι και οι νέοι ανθυποσμηναγοί, είναι σε υπηρεσία πάνω από 40 χρόνια. Από τον στόλο των 40 αεροσκαφών προκεχωρημένης εκπαίδευσης Τ-2Ε εκτιμάται ότι είναι λιγότερα από 10 αυτά που χρησιμοποιούνται για την ολοκλήρωση της εκπαίδευσης των νέων πιλότων της Πολεμικής Αεροπορίας. Η κατάσταση των εκπαιδευτικών αεροσκαφών, κυρίως λόγω της πολυετούς οικονομικής κρίσης και της συρρίκνωσης των διαθέσιμων κονδυλίων για την αγορά ανταλλακτικών και την υποστήριξή τους, καθυστερεί τον «εθισμό» των χειριστών σε συνθήκες πτήσης, αφού οι διαθέσιμες ώρες είναι λιγότερες, με αποτέλεσμα να επιβραδύνεται η απόδοση των πιλότων στις πολεμικές μοίρες. Εκτιμάται ότι σήμερα περίπου 50 ιπτάμενοι αξιωματικοί που θα μπορούσαν να έχουν ολοκληρώσει την πτητική τους εκπαίδευση δεν έχουν ενσωματωθεί στην ομάδα των «topgun» πιλότων λόγω των καθηλωμένων εκπαιδευτικών αεροσκαφών.
Η καναδική εταιρεία CΑΕ εδώ και περίπου δύο χρόνια έχει καταθέσει στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας διάφορες εναλλακτικές προτάσεις για την ανάληψη του έργου της εκπαίδευσης αέρος, που περιλαμβάνουν την αντικατάσταση των Τ-2Ε Buckeye με νέα αεροσκάφη Jet Μ-346, με παράλληλη συντήρηση και αποκατάσταση αριθμού αεροσκαφών Τ-6Α Texan, προσφορά εξομοιωτών για τη βελτίωση της εκπαίδευσης εδάφους, παροχή ανταλλακτικών, αλλά και εκπαίδευση των τεχνικών και των εκπαιδευτών της Πολεμικής Αεροπορίας. Η καναδική πλευρά προτείνει διακρατική συμφωνία με χρηματοδότηση που ξεκινά από 70 εκατ. ευρώ τον χρόνο για σύμβαση 20 ετών.
Περίπου στο 1,4 δισ. σε βάθος 20 ετών ανέρχεται και η πρόταση της ισραηλινής εταιρείας Elbit η οποία παρουσιάστηκε εκ νέου κατά τη διάρκεια της πρόσφατης επίσκεψης του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο Τελ Αβίβ και στην Ιερουσαλήμ. Οι Ισραηλινοί προσφέρουν επίσης ένα πακέτο που περιλαμβάνει συντήρηση των μονοκινητήριων αεροσκαφών Τ-6, νέο εκπαιδευτικό αεροσκάφος προκεχωρημένης εκπαίδευσης (αν και δεν έχουν δεσμευτεί ότι θα πρόκειται για το ιταλικής κατασκευής Μ-346 που προσφέρουν οι Καναδοί), προσομοιωτές πτήσης, πακέτο ανταλλακτικών για συγκεκριμένες ώρες πτήσης ετησίως, αλλά και εκπαίδευση τεχνικών και εκπαιδευτών της Πολεμικής Αεροπορίας στον νέο τύπο αεροσκάφους που θα αντικαταστήσει το Τ-2.
Οι Καναδοί επιχειρηματολογούν ότι η CΑΕ έχει εμπειρία 71 ετών στην αεροπορική εκπαίδευση, λειτουργούν ήδη ένα διεθνές κέντρο πτητικής εκπαίδευσης πιστοποιημένο από το ΝΑΤΟ όπου εκπαιδεύονται περίπου 100 πιλότοι ετησίως και φιλοδοξούν να μετατρέψουν την 120 ΠΕΑ στην Καλαμάτα σε διεθνές κέντρο εκπαίδευσης, όπου θα μπορούν να εκπαιδεύονται πιλότοι από γειτονικές στην Ελλάδα χώρες, κάτι που θα σημάνει επιπλέον έσοδα και απόσβεση μέρους του κόστους της επένδυσης.
Οι Καναδοί υπογραμμίζουν ότι αν αναλάβουν τη συντήρηση των 40 ελληνικών εκπαιδευτικών αεροσκαφών Τ-6, εγγυώνται για διαθεσιμότητες τουλάχιστον 80% ώστε η εκπαίδευση των νέων Ικάρων να συνεχίζεται απρόσκοπτα, σημειώνουν ότι είναι μία χώρα η οποία δεν πουλά όπλα στην Τουρκία, ενώ επισημαίνουν ότι έχουν αποκλειστική συνεργασία με τον ιταλικό κολοσσό της Leonardo, ο οποίος κατασκευάζει τα νέου τύπου αεροσκάφη Jet Μ-346.
Στο παρελθόν προτάσεις για την ανάληψη της συντήρησης των αεροσκαφών αρχικής εκπαίδευσης Τ-6 της Πολεμικής Αεροπορίας, πακέτο με προσφορά εκπαιδευτικών Jet που θα αντικαταστήσουν τα Τ-2 είχαν κάνει και οι Βρετανοί, ενώ και οι Ιταλοί της Leonardo (μητρική εταιρεία που περιλαμβάνει τις Agusta, Aermacchi, OtoMelara) είχαν εισηγηθεί την πώληση των αεροσκαφών Μ-346 για την προκεχωρημένη εκπαίδευση των Ικάρων.