ΦΩΤΟ: 24/12/2025 – Επίσκεψη ΥΕΘΑ Νίκου Δένδια στο 316 ΣΠΤΧ και στην ΠΕ ΑΣΔΙΘ, στην Ξάνθη – ΠΗΓΗ: ΥΠΕΘΑ
Γράφει ο Ζαχαρίας Μίχας
Σε πρόβλημα αντίστοιχο των αγροτικών κινητοποιήσεων εξελίσσεται για την κυβέρνηση το «μεταρρυθμιστικό» νομοσχέδιο του υπουργού Εθνικής Άμυνας, Νίκου Δένδια για τις Ένοπλες Δυνάμεις. Στην αυγή του νέου έτους, επιβάλλεται η κυβέρνηση να επανεξετάσει τις προθέσεις της και να αφουγκραστεί τις ενστάσεις, ξεπερνώντας μικροπολιτικούς υπολογισμούς και «εγωισμούς».
Για το Μέγαρο Μαξίμου το ζήτημα δεν περιορίζεται πλέον στον χειρισμό ενός υπουργού ή τη νομοτεχνική αρτιότητα του νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ). Το πρόβλημα είναι πολιτικό και αφορά στην εικόνα που έχει παγιωθεί σε ένα κρίσιμο ακροατήριο. Και η εικόνα αυτή είναι πως πίσω από τους αριθμούς και τις «μεσοσταθμικές αυξήσεις» επιχειρείται να αποκρυβεί η μείωση της βάσης υπολογισμού των αποδοχών. Όταν ο βασικός μισθός συρρικνώνεται και η διαφορά καλύπτεται με συντελεστές και επιδόματα, το αφήγημα της μεταρρύθμισης χάνει την αξιοπιστία του και μετατρέπεται σε ζήτημα εμπιστοσύνης.
Το «μεταβάλλειν γνώμην εστί φιλοσοφείν», ισχύει και στην προκειμένη περίπτωση του νομοσχεδίου για τις Ένοπλες Δυνάμεις. Πολιτική αρετή και αντανακλαστικά θα καταδείξει, όχι δειλία και πολιτική υποχωρητικότητα. Αν όμως είναι να γίνει το σωστό, ας γίνει ακόμα και για τους λανθασμένους λόγους, για την ελληνική κοινωνία: το πολιτικό κόστος. Διότι το πραγματικό κίνητρο πρέπει να είναι το να μην προκληθεί ανήκεστος βλάβη στις Ένοπλες Δυνάμεις. Διότι εκεί οδεύουμε ολοταχώς. Δυστυχώς.
Φαίνεται ότι αυτή τη φορά, ένα ακόμα κυβερνητικό αφήγημα έχει οδηγήσει του «πληβείους» του στρατεύματος στα κάγκελα. Τους υπαξιωματικούς, οι οποίοι αποτελούν τη ραχοκοκαλιά και το δικό τους έργο είναι καθοριστικό. Αυτό εν πολλοίς επιτρέπει στους προβεβλημένους στρατιωτικούς και πολιτικούς ηγήτορες να χρησιμοποιούν τις γνωστές πομπώδεις εκφράσεις – ενίοτε απαραίτητες στο πλαίσιο της αποτρεπτικής ρητορικής της χώρας.
Η αντίδραση των «πληβείων» έχει λάβει μαζικό χαρακτήρα και η διογκούμενη οργή θα εκφραστεί κατά τη συζήτηση του «μεταρρυθμιστικού» νομοσχεδίου Δένδια στη Βουλή. Με ελαφρά δόση αστεϊσμού, θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι ο αρμόδιος υπουργός ενίσχυσε θεαματικά τη διακλαδικότητα… στο επίπεδο των υπαξιωματικών. Δεν μπορεί όλοι να έπαθαν παράκρουση.
Οφείλουμε βέβαια να καταγράψουμε και τις αντιδράσεις ανώτατων πρώην ηγητόρων του στρατεύματος, αν και πολύ λίγοι βρήκαν το θάρρος να βγουν επισήμως και ενυπογράφως, προειδοποιώντας για το μνημειώδες σφάλμα που ετοιμάζεται να διαπραχτεί. Τη θέση της λέξης «μεταρρύθμιση» έχει πάρει η «απορρύθμιση» του στρατεύματος, το οποίο δεν προμηνύει θετικές εξελίξεις.
Οι ενστάσεις των υπαξιωματικών έχουν καταγραφεί σε δημοσιεύματα και κατά την άποψη του υπογράφοντος δεν μπορούν να ξεπεραστούν έτσι απλά. Το δε υφιστάμενο οικονομικό ζήτημα δεν θα ήταν το βασικό κίνητρο σύνταξης του παρόντος σχολίου, εάν πίσω από αυτό δεν φαίνεται πως ακολουθούν «λύσεις» που ερμηνεύονται ως εφιάλτης για πολύπειρα εν αποστρατεία υψηλόβαθμα στελέχη όλων των Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων.
Είναι οι ιδιώτες λύση;
Εάν οι φόβοι επαληθευτούν και η κατάλληλη ροή νέων ανθρώπων στις παραγωγικές σχολές των Ενόπλων Δυνάμεων ανακοπεί, ας είμαστε όλοι βέβαιοι ότι η παρέμβαση του ιδιωτικού τομέα δεν θα λύσει το πρόβλημα. Ο ιδιώτης δεν κινείται αυτόματα, με μια διαταγή, Σαββατοκύριακα, Χριστούγεννα, Πάσχα, Δεκαπενταύγουστο, για να επιλύσει ένα ζήτημα, όταν αυτό ανακύψει. Και στο τέλος της ημέρας δεν θα κοστίσει και το ίδιο. Κι ας δείχνουν να το πιστεύουν οι «θεωρητικοί της εξοικονόμησης».
Δεν είναι ιδεολογική η προσέγγιση αυτή, αλλά πραγματιστική… Ισχύει άραγε κάτι που ακούγεται, ότι πρόσφατα οι ελληνικές δυνάμεις χρειάστηκαν υποστήριξη στο εξωτερικό και έλαβαν απάντηση από τον αρμόδιο ιδιώτη, ότι θα πρέπει να περιμένουν, καθώς το προσωπικό λείπει με άδειες, ή να ασχοληθεί το ρεπορτάζ για να συλλέξει περισσότερες και πιο συγκεκριμένες πληροφορίες;
Βλέπω… κύκλους… Τις εύλογες ενστάσεις των υπαξιωματικών εμφανίστηκαν να διαψεύδουν «κύκλοι» του ΥΠΕΘΑ, μόνο που εάν δεν ήταν… προφορικές οι διαψεύσεις, η άποψη της ηγεσίας διακινήθηκε επιλεκτικά. Αυτό όμως, επ’ ουδενί δεν αναιρεί το δικαίωμα των διαπιστευμένων δημοσιογράφων να λαμβάνουν γνώση των επίσημων θέσεων του ΥΠΕΘΑ, ιδίως όταν εμφανέστατα αφορούν δικά τους δημοσιεύματα! Διότι με τέτοια δεδομένα ΔΕΝ μιλάμε για δημοσιογραφία.
Οι «πηγές του ΥΠΕΘΑ» ανέδυαν… ιερή αγανάκτηση και παρέπεμπαν σε άλλα, δικά τους παραδείγματα, για να τεκμηριώσουν τον «ευεργετικό χαρακτήρα» της μεταρρύθμισης για όλους στις Ένοπλες Δυνάμεις. Οι διαρροές προκάλεσαν οργή, οπότε η ανταπάντηση ήταν αναμενόμενη. Και μάλιστα συνοδεία πινάκων που αποδείκνυαν την επικοινωνιακή «λαθροχειρία», όπως χαρακτηριστικά αποκαλούνταν και μόνο για λόγους αποφυγής περαιτέρω κλιμάκωσης επελέγησαν εκφράσεις του τύπου «λογιστικές αλχημείες».
Πολιτικές συνέπειες από το νομοσχέδιο
Τα μηνύματα που λαμβάνει η ηγεσία του ΥΠΕΘΑ και το Μέγαρο Μαξίμου από βουλευτές, παραπέμπουν σε εκλογική πανωλεθρία. Η ιδιαίτερα δύσκολη πολιτική συγκυρία, κατά τα ρεπορτάζ, προς το παρόν, δεν επιτρέπει στο Μέγαρο Μαξίμου να… στείλει μετεξεταστέο τον Νίκο Δένδια. Να επεξεργαστεί εκ νέου το νομοσχέδιο και να το υποβάλει ξανά, μπας και μετριαστεί η οργή τόσο μεγάλου τμήματος στις Ένοπλες Δυνάμεις.
Να ξεκαθαριστεί προς αποφυγή παρεξηγήσεων, ότι ο υπογράφων δεν τάσσεται εξ ορισμού απέναντι σε κάθε μεταρρυθμιστική προσπάθεια. Αρκεί όμως να είναι γνήσια μεταρρύθμιση και όχι «στο γόνατο», με την απαραίτητη μέριμνα ώστε να απορροφά τους αναπόφευκτους κραδασμούς. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος (σ.σ. επιπολαιότητα με ενδεχόμενες αφανείς στοχεύσεις) με τον οποίο προωθείται αυτή, είναι που μας απασχολεί.
Αφόρητη υποκρισία με θύμα τις Ένοπλες Δυνάμεις
Δεν νομίζουν και στο ΥΠΕΘΑ και στο Μέγαρο Μαξίμου, ότι είναι απίστευτα υποκριτικό ένα αδιέξοδο που δημιούργησε η διαχρονική ψηφοθηρία πολλαπλών κυβερνήσεων που έδιναν βαθμούς και εμμέσως χρήματα, να το φορτώνονται και να το πληρώνουν υπό τη μορφή τιμωρίας οι υπαξιωματικοί; Αν θέλουν να το διορθώσουν σωστά, να αποσυνδέσουν τους βαθμούς από τις αποδοχές και να περιλάβουν κίνητρα παραμονής στις Ένοπλες Δυνάμεις.
Αναμόρφωση του συστήματος πρέπει να γίνει, ώστε να μην ψάχνεις υποστήριξη σε περίπτωση σύρραξης και ανακαλύψεις ότι δεν τρέχουν όλοι με μια διαταγή… Πρέπει να γίνει με τρόπο ώστε να αποκατασταθεί ο σεβασμός και η έμπρακτη ευγνωμοσύνη στους υπαξιωματικούς και την προσφορά τους. Κυρίως όμως με τρόπο που εάν οι σχεδιασμοί αποδειχθούν λανθασμένοι, οι Ένοπλες Δυνάμεις να μη βρεθούν ενώπιον τετελεσμένων.
Πέραν του ότι είναι άδικο, και ενδεχομένως παράνομο, να αλλάζουν οι όροι μιας συμβατικής σχέσης -των υπαξιωματικών με τις Ένοπλες Δυνάμεις, εν προκειμένω- μονομερώς, εάν σε μια διετία παρατηρηθούν φαινόμενα σαν αυτά για τα οποία προαναφέρθηκαν, να υπάρχει περιθώριο διορθωτικών παρεμβάσεων. Στο μεταξύ θα υπάρχει χρόνος για διάλογο και εξεύρεση ιδανικού σημείου ισορροπίας που θα εξασφαλίσει ομαλή μετάβαση.
Άκριτη αντιγραφή
Το παρόν σχόλιο θα ήταν ανεπαρκές εάν παρέλειπε να επισημάνει και κάτι ακόμα. Παρότι είναι αυταπόδεικτα σωστό, πρόκειται για μια επιδημία που κατατρύχει τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Κι ας μην επεκταθούμε σε περισσότερα παραδείγματα… Η επιλεκτική αντιγραφή ξένων «συνταγών» καταντά γελοία. Ας μην επικαλείται οποιοσδήποτε το παράδειγμα των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ και τον ρόλο των υπαξιωματικών εκεί, εάν επιθυμεί να αποφύγει εντυπώσεις ότι είναι μειωμένου καταλογισμού.
Ποτέ δεν αντιγράφεις απλά ένα μοντέλο, όσο εύκολο και βολικό να είναι… πρέπει να το προσαρμόσεις στα δεδομένα της δικής σου χώρας, του δικού σου θεάτρου επιχειρήσεων, των δικών σου δυνατοτήτων. Δεν είναι τυχαίο ότι σε άλλες χώρες που επιδεικνύουν μεγαλύτερη σοβαρότητα στον τομέα της εθνικής ασφάλειας, η επίκληση π.χ. του βαθμού «ταγματάρχης» κινητοποιεί αντανακλαστικά σεβασμού και συχνά ανοίγει πόρτες επαγγελματικής αποκατάστασης.
Να δούμε το παράδειγμα της Βρετανίας; Του Ισραήλ; Όπου πέραν της πραγματικής πολεμικής εμπειρίας και της εξειδικευμένης γνώσης, η κοινωνία γνωρίζει ότι πρόκειται για πρόσωπο που έκανε πολύ δύσκολη δουλειά σε ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον, κάτι το οποίο ο μέσος πολίτης δεν θα επιθυμούσε να το πράξει. Διότι απαιτεί ιδιαίτερη (αυτό)πειθαρχία και το σθένος να απαρνηθεί κανείς καταστάσεις που βρίσκεις είτε σε άλλες θέσεις στο δημόσιο τομέα είτε στον ιδιωτικό.
Το δε κίνητρο δεν μπορεί να είναι άλλο από την κατανόηση της αποστολής των Ενόπλων Δυνάμεων και του ρόλου τους στην ασφάλεια της ελληνικής κοινωνίας. Πόσα από αυτά έχουμε καταφέρει να πετύχουμε στην Ελλάδα; Αυτό είναι το θεμελιακό ζήτημα που πρέπει να εξεταστεί.
Ήδη στην ευρύτερη γειτονιά της Ελλάδας, χώρες που χτίζουν τώρα π.χ. την Αεροπορία τους με σύγχρονα δυτικά αεροσκάφη, πληρώνουν αστρονομικά για τα ελληνικά δεδομένα ποσά και άλλα κίνητρα (π.χ. σπίτι και αυτοκίνητο) για να εξασφαλίσουν τις υπηρεσίες έμπειρων τεχνικών υπαξιωματικών της Πολεμικής Αεροπορίας. Πώς είναι δυνατόν οι δικοί μας άνθρωποι να αξιολογούνται τόσο διαφορετικά στο εξωτερικό;
Η διαφορά λοιπόν είναι ο σεβασμός στο επάγγελμα και τον επαγγελματία. Συν έμμεση απόδειξη ότι αυτές οι δεξιότητες και δυσεύρετες είναι και πληρώνονται διαφορετικά. Κι όταν εμείς τις διαθέτουμε, θεωρούμε «μεταρρύθμιση» το να τις απεμπολήσουμε; Κάτι δεν πηγαίνει λοιπόν καλά. Αυτό όμως εκκινεί από άλλη αφετηρία: Τον αυτοσεβασμό, που δυστυχώς δείχνουμε να έχουμε χάσει εδώ και πολλά χρόνια και απαιτείται να τον ανακαλύψουμε ξανά. Άμεσα…
Ώρα αποκλιμάκωσης. Εν κατακλείδι, εάν η κυβέρνηση επιθυμεί πράγματι την εκτόνωση, η λύση δεν μπορεί να είναι επικοινωνιακή. Προϋπόθεση πολιτικής αποσυμπίεσης, είναι η σαφής δέσμευση ότι οι ήδη υπηρετούντες δεν θα δουν μείωση του βασικού μισθού τους και ότι οι μισθολογικές προσαυξήσεις θα έχουν αληθινά θετικό αποτύπωμα σε σύνταξη και εφάπαξ. Διαφορετικά, από εδώ και στο εξής κάθε διευκρίνιση ή διαρροή θα εκλαμβάνεται ως προσπάθεια διαστροφής της πραγματικότητας και αυτό είναι το σημείο όπου το πολιτικό κόστος παύει να είναι διαχειρίσιμο.
ΠΗΓΗ: slpress.gr
