Τριπλή αύξηση μισθών και συντάξεων μέχρι το 2027: Ενίσχυση γενικών αποδοχών, μερική επαναφορά Δώρων και μείωση ή κατάργηση προσωπικής διαφοράς από τον Απρίλιο 2026
Αντώνης Βασιλόπουλος
Σχέδιο για τη σταδιακή ανάταξη μισθών και συντάξεων μέσα στην επόμενη διετία με τη μερική επαναφορά των Δώρων Χριστουγέννων, Πάσχα και αδείας σε μισθούς και συντάξεις και με την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, ενδεχόμενα και από τον ερχόμενο Απρίλιο, επεξεργάζεται η κυβέρνηση.
Αναστολή συμψηφισμών
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, τα υπουργεία Οικονομικών και Εργασίας επεξεργάζονται σχέδιο για τη μείωση της προσωπικής διαφοράς σε μεγάλους μισθούς και συντάξεις, αλλά και την ολική κατάργησή της στα μικρότερα αντίστοιχα ποσά, ενδεχόμενα.
Από τον Μάιο του 2024 έληξε η διετής αναστολή συμψηφισμών για αυξήσεις λόγω αλλαγής κλιμακίου, που είχε εφαρμοστεί εκτάκτως λόγω της πληθωριστικής κρίσης. Με την επιστροφή στο παλαιό καθεστώς οι αυξήσεις στους μισθούς με προσωπική διαφορά δεν οδηγούν σε πραγματική αύξηση αποδοχών, αλλά αποκλειστικά σε μείωση της προσωπικής διαφοράς, όπως ορίζουν οι μνημονιακές διατάξεις του 2011.
Ανισότητες λόγω προσωπικής διαφοράς
Η προσωπική διαφορά παραμένει βασικός παράγοντας ανισοτήτων, καθώς υπάλληλοι με ίδια χρόνια υπηρεσίας και προσόντα συχνά λαμβάνουν διαφορετικές αποδοχές, ανάλογα με το πότε προσελήφθησαν, προήχθησαν ή αναγνωρίστηκαν τα επιπλέον προσόντα τους. Οι αυξήσεις που θεσπίστηκαν από το 2023 -όπως η αύξηση του κατώτατου μισθού και το επίδομα επικινδυνότητας- συνεχίζουν να χορηγούνται σε όλους ανεξαιρέτως τους υπαλλήλους, χωρίς συμψηφισμό με την προσωπική διαφορά. Ωστόσο, η ανάγκη διαμόρφωσης ενός δικαιότερου συστήματος μισθολογικής εξέλιξης παραμένει.
Παραδείγματα
Το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους μελετά τρόπους εξισορρόπησης του συστήματος, ώστε να αποκατασταθεί η ισοτιμία στις αποδοχές υπαλλήλων με παρόμοια χαρακτηριστικά:
• Για παράδειγμα, υπάλληλος του δημόσιου τομέα με 15 χρόνια υπηρεσίας και μεταπτυχιακό δίπλωμα λαμβάνει 700 ευρώ προσωπική διαφορά, ενώ συνάδελφός του με ακριβώς τα ίδια προσόντα και χρόνια υπηρεσίας, αλλά με μικρότερη προσωπική διαφορά (100 ευρώ), παίρνει 680 ευρώ λιγότερα κάθε μήνα.
• Άλλο παράδειγμα αφορά δύο υπαλλήλους του ίδιου φορέα με ίδια ακαδημαϊκά προσόντα και υπηρεσία 10 ετών, αλλά με διαφορετική ημερομηνία πρόσληψης, που έχουν αποδοχές οι οποίες διαφέρουν σημαντικά λόγω της εφαρμογής των μνημονιακών νόμων που περιορίζουν τις αυξήσεις σε εκείνους με προσωπική διαφορά. Συγκεκριμένα, δύο υπάλληλοι του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης στο 10ο ΜΚ -με 19 έτη υπηρεσίας και οι δύο- έχουν βασικό μισθό 1.693 ευρώ, αλλά ο ένας έχει προσωπική διαφορά 203 ευρώ, ενώ ο άλλος 999 ευρώ. Οι συνολικές αποδοχές του πρώτου είναι 1.896 ευρώ, ενώ του δεύτερου 2.699 ευρώ, δηλαδή 42% υψηλότερες αποδοχές.
Συντάξεις: Κατάργηση της προσωπικής διαφοράς
Στις συντάξεις, το μέτρο της κατάργησης της προσωπικής διαφοράς που επέβαλε ο Νόμος Κατρούγκαλου, εξετάζεται να μεταφερθεί την 1η/1/2026, καθώς οι αυξήσεις δόθηκαν φέτος, ενώ ανοιχτό υπάρχει το ενδεχόμενο της πλήρους κατάργησής της για όλους τους υπόχρεους, με αποτέλεσμα οι συνταξιούχοι να έχουν στερηθεί σωρευτικά αυξήσεις αποδοχών ύψους 13,15% από το 2022.
Το κόστος της κατάργησης της προσωπικής διαφοράς από το 2026 υπολογίζεται κοντά στα 200 εκατ. ευρώ, τα οποία αντέχει ο προϋπολογισμός του ΕΦΚΑ, με δεδομένο ότι το ετήσιο πλεόνασμα φέτος υπολογίζεται στα 950 εκατ. ευρώ. Να σημειωθεί ότι την τελευταία πενταετία μηδένισαν την προσωπική διαφορά με τις αυξήσεις που δόθηκαν στις συντάξεις, περίπου 500.000 συνταξιούχοι και -από 1.200.000 το 2022- έχουν πέσει στις 700.000.
• Είναι χαρακτηριστικό πως για έναν συνταξιούχο με σύνταξη 1.100 ευρώ και με 400 ευρώ προσωπική διαφορά (σύνολο αποδοχών 1.500 ευρώ), η αύξηση κατά 2,4% για το 2025 θα υπολογιστεί επί των 1.100 ευρώ, όπερ σημαίνει ότι η σύνταξη ανεβαίνει στα 1.126 ευρώ, ενώ η προσωπική διαφορά μειώνεται στα 374 ευρώ. Για να φτάσει η σύνταξη στα 1.500 ευρώ, θα χρειαστούν ετήσιες αυξήσεις 2,4% μέχρι το… 2037, οπότε και θα μηδενιστεί το ποσό της προσωπικής διαφοράς.
Προσφυγές στο ΣτΕ
Δημοσιονομικό πονοκέφαλο για την κυβέρνηση έχουν ανοίξει οι προσφυγές στο ΣτΕ από την ΑΔΕΔΥ και τις συνταξιουχικές οργανώσεις για την επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού, και αντίστοιχα των συντάξεων, καθώς κατατίθενται στα δικαστήρια χιλιάδες αγωγές, με την Ανώτατη Συνομοσπονδία Συνταξιουχικών Οργανώσεων να ετοιμάζει πιλοτικές δίκες με άλλα χαρακτηριστικά στο Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο για τους συνταξιούχους του Δημοσίου και στο ΣτΕ για τους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα.
Η συζήτηση για την επιστροφή των Δώρων
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, ο υφυπουργός Οικονομικών, Θάνος Πετραλιάς, μιλά για ένα δημοσιονομικό κόστος της τάξης των 3 δισ. ευρώ, γεγονός που τις καθιστά απαγορευτικές, με τις εύθραυστες οικονομικές συνθήκες, ιδιαίτερα και μετά την προειδοποίηση του ΔΝΤ προς την κυβέρνηση. Ωστόσο, εξετάζεται το μέτρο της μερικής επαναφοράς, σε μισθούς και συντάξεις από το 2027, με το μισό δημοσιονομικό κόστος (1,5 δισ. ευρώ), όπως ίσχυε μέχρι το 2012. Δηλαδή 250+250+500 ευρώ για τους δημοσίους υπαλλήλους και 200+200+400 για τους συνταξιούχους.
Δικαστικές προσφυγές και αντιδράσεις
Να σημειωθεί ότι το θέμα άνοιξε, με αφορμή την εναρμόνιση των μισθών σε Δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, ωστόσο οι εργαζόμενοι στο Δημόσιο, τα ΝΠΔΔ και τους ΟΤΑ δεν λαμβάνουν τα Δώρα, σε αντίθεση με ό,τι ισχύει για τον ιδιωτικό τομέα. Οι συνολικές απώλειες από την κατάργηση των Δώρων υπαλλήλων και συνταξιούχων ανέρχονται στα 50 δισ. ευρώ για την περίοδο 2013-2024. Όλα τα Ανώτατα Δικαστήρια έκριναν συνταγματική την κατάργηση των Δώρων δημοσίων υπαλλήλων – συνταξιούχων, και μάλιστα επιβεβλημένη για δημοσιονομικούς λόγους (απόφαση ΣτΕ 1439/2020).
Με την υπ’ αριθμ. 1389/2021 απόφασή του, το Ελεγκτικό Συνέδριο (Ολομέλεια) αποφάνθηκε ότι είναι συνταγματική η κατάργηση των Δώρων για τους συνταξιούχους δημοσίους υπαλλήλους, λειτουργούς και απόστρατους όλων των Σωμάτων Ασφαλείας και του Στρατού. Με τις υπ’ αριθμ. 1403-1407/2022 αποφάσεις της, η Ολομέλεια του ΣτΕ απέρριψε εκ νέου το αίτημα των συνταξιούχων για επαναφορά των Δώρων σε μόνιμη βάση και αναγνώρισε μόνο τη χορήγηση αναδρομικών έντεκα (11) μηνών (Ιούνιος 2015-Μάιος 2016) και μόνο σε όσους άσκησαν αγωγές μέχρι 31/7/2020.
ΠΗΓΗ: Εφημερίδα Απογευματινή 31/05/2025
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ: Αυτό είναι το σχέδιο για πλήρη κατάργηση της Προσωπικής Διαφοράς – Ποια τα οφέλη (ΠΙΝΑΚΑΣ)
