• 40 δις € έχασαν οι συνταξιούχοι την περίοδο 2010-2025 από την κατάργηση των τριών Δώρων-Επιδομάτων! • Με τις ιστορικές αποφάσεις 2287-2288/2015 της Ολομέλειας του ΣτΕ κρίθηκε αντισυνταγματική η κατάργηση των Δώρων των συνταξιούχων (Πρόεδρος Σωτήριος Ρίζος)
ΠΗΓΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ 60+ 20-21/12/2025 – Του Αλέξη Π. Μητρόπουλου-Καθηγητή ΕΚΠΑ-Προέδρου ΕΝΥΠΕΚΚ – [Μετατροπή σε κείμενο: staratalogia.gr]
I. Το ιστορικό τής κατάργησης των Δώρων των συνταξιούχων
Με τον ν. 4093/2012 (ΦΕΚ A 222/12-11-2012) η κυβέρνηση Σαμαρό-Βενιζέλου (ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ) ψήφισε την ολοσχερή κατάργηση από 1-1-2013 των τριών Δώρων-Επιδομάτων (Δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα και Επίδομα Αδείας) σε όλους του συνταξιούχους και για όλα τα είδη των συντάξεων.
Το συνολικό ύψος των τριών Δώρων-Επιδομάτων, όταν καταργήθηκαν, ήταν ύψους 800 € κατ’ έτος (400, 200 και 200 €, αντίστοιχα), αφού η 13η και 14η σύνταξη είχαν ήδη περιοριστεί από την κυβέρνηση Γ. Α. Παπανδρέου το 2010 με το άρθρο μόνο του πρωτομνημονιακού νόμου 3847/2010 (ΦΕΚ A 67/11-5-2010).
Η δραστική μείωση των σημαντικών για την αξιοπρεπή διαβίωση των συνταξιούχων Δώρων-Επιδομάτων από το α’ Μνημόνιο είχε δυστυχώς κριθεί συνταγματική(!) με την υπ’ αριθ. 668/2012 απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ, γνωστή και ως «απόφαση Πικραμένου», μετέπειτα Αντιπροέδρου της πρώτης κυβέρνησης Κυριάκου Μητσοτάκη.
Με τον ίδιο νόμο (άρθρο πρώτο παρ. α υποπαρ. Γ ν. 4093/2012) καταργήθηκαν από 1-1-2013 και τα Δώρα-Επιδόματα των δημοσίων υπαλλήλων, που επίσης είχαν περιοριστεί με το α’ Μνημόνιο (ν. 3845/2010) στα 1.000 € ανά έτος (500, 250 και 250 αντίστοιχα).
Με τις υπ’ αριθ. 2287-2288/2015 αποφάσεις της Ολομέλειάς του το ΣτΕ κήρυξε αντισυνταγματική την κατάργηση των Δώρων και Επιδομάτων των συνταξιούχων που είχαν γίνει με τον ν. 4093/2012.
Με το άρθρο 14 (παρ. 2) ο ν. 4387/2016 (ΦΕΚ Α 85/12-5-2016) νομιμοποίησε όλες τις περικοπές από το α’ [ν. 3845/2010) και Β’ Μνημόνιο (ν. 4046/2012), καθώς και την οριστική κατάργηση της 13ης και 14ης σύνταξης (ν. 4093/2012).
Οι ιστορικές αυτές αποφάσεις του ΣτΕ δυστυχώς ανετράπησαν αργότερα από τις υπ’ αριθ. 1890/2019 και 1439/2020 αποφάσεις Ολομέλειας ΣτΕ (Πρόεδρος Αικ. Σακελλαροπούλου).
II. 40 δις έχασαν οι συνταξιούχοι από την κατάργηση των Δώρων-Επιδομάτων την περίοδο 2010-2025
Η κατάργηση των Δώρων στις κύριες και επικουρικές συντάξεις είναι η σημαντικότερη σε ύψος ποσού περικοπή (μετά την επιβολή τού φόρου-εισφοράς 6% υπέρ ΕΟΠΥΥ σε περίπου 5.000.000 συντάξεις), που έχει γίνει ποτέ στο εισόδημα των συνταξιούχων!
Όπως έχουμε αποκαλύψει με πρόσφατες μελέτες μας και σύμφωνα με τα στοιχεία των προϋπολογισμών των ετών 2016-2025, οι συνταξιούχοι και οι κληρονόμοι τους πληρώνουν ετησίως πάνω από 2 δις € υπέρ υγείας και σχεδόν 1 δις € υπέρ ΕΑΣ (βλ. άρθρο μας «Συνταξιοκτόνος ο προϋπολογισμός 2026» στο φύλλο203 της 29/11/2025 στην «Εφημερίδα όλων των συνταξιούχων 60+»).
Κατά την περίοδο 2010-2025 οι συνταξιούχοι έχασαν δύο (2) συντάξεις για κάθε έτος (εκτός από τα έτη 2010 και 2011, που εισέπραξαν μόνο μέρος των Δώρων). Όλοι όσοι ελάμβαναν Δώρα και από την επικουρική τους σύνταξη, έχασαν περισσότερες από δύο (2) συντάξεις κατ’ έτος ενώ ακόμη περισσότερα έχασαν οι απόστρατοι και οι συνταξιούχοι δημόσιοι υπάλληλοι, επειδή πολλοί εξ αυτών ελάμβαναν 13ο και 14ο μέρισμα.
Η 13η σύνταξη-«παρωδία», που χορήγησε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ πριν τις εθνικές εκλογές του 2019 με το άρθρο 120 του ν. 4611/2019 (ΦΕΚ Α 73), ήταν συνολικού κόστους 830 εκατ. €, αφού μόνο οι συνταξιούχοι με ποσό σύνταξης έως 500 € έλαβαν το 100% της 13ης σύνταξης. Οι λοιποί συνταξιούχοι ή οι κληρονόμοι τους έλαβαν το 70%, το 50% και το 30% αναλογικά.
Με το άρθρο 47 του ν. 4670/2020 (ΦΕΚ Α 43) της πρώτης θητείας της κυβέρνησης Κυρ. Μητσοτάκη καταργήθηκε η παραπάνω διάταξη του άρθρου 120 του ν. 4611/2019 της κυβέρνησης Τσίπρα, που θέσπισε σε μόνιμη Βάση τη «νόθα» 13η σύνταξη. Τη θέση της κατέλαβε ένας μόνιμος μηχανισμός στήριξης πολιτικών πρόνοιας, κοινωνικής αλληλεγγύης και υγείας ύψους 0,5% του ΑΕΠ.
ΙΙI. Η έκρηξη της συνταξιοδοτικής φτώχειας («pension poverty») στην Ελλάδα επιβάλλει τη μόνιμη επαναχορήγηση των Δώρων στους συνταξιούχους
Η «συνταξιοδοτική φτώχεια» («pension poverty») των Ελλήνων εδώ και πολλά χρόνια και που δυστυχώς αναμένεται να διευρυνθεί μετά το 2028, είναι συνέπεια των συνταξιοκτόνων ρυθμίσεων του «Μνημονίου Τσίπρα» (ν. 4336/2015), του νόμου Κατρούγκαλου (4387/2016), αλλά και του νόμου Βρούτση (4670/2020) που αποτελεί απόλυτη και χειρότερη συνέχεια του γ’ Μνημονίου.
Για τον λόγο αυτό υπάρχει σήμερα ανάγκη να επαναχορηγηθούν τα οικογενειακά επιδόματα στους συνταξιούχους που επίσης καταργήθηκαν από την κυβέρνηση Τσίπρα το 2019. Είναι όμως επιτακτική η ανάγκη επαναχορήγησης σε μόνιμη βάση των τριών Δώρων-Επιδομάτων σε όλους στους συνταξιούχους και για όλα τα είδη των συντάξεων, αφού τώρα δεν συντρέχουν οι λόγοι περικοπής τους!
Οι Έλληνες συνταξιούχοι είναι οι φτωχότεροι στην Ευρωζώνη!
Από τα στοιχεία του Πίνακα Σ.1 του Παραρτήματος της πρόσφατης Έκθεσης του Πληροφοριακού Συστήματος «ΗΛΙΟΣ» του Υπουργείου Εργασίας/ΗΔΙΚΑ για τον Νοέμβριο 2025 προκύπτει ότι επί του συνόλου των συνταξιούχων (2.522.177):
1. Συντάξεις έως 940 € καθαρά (1.000 € μεικτά) λαμβάνουν 1,394.514 συνταξιούχοι (ποσοστό 55,3%).
2. Συντάξεις έως 658 € καθαρά (700 € μεικτά) λαμβάνουν 917.378 συνταξιούχοι (ποσοστό 36,4%).
3. Συντάξεις έως 564 € καθαρά [600 € μεικτά) λαμβάνουν 714.661 συνταξιούχοι [ποσοστό 28,3%).
4. Συντάξεις έως 480 € καθαρά (500 € μεικτά) λαμβάνουν 454.197 συνταξιούχοι [ποσοστό 18%).
Εξάλλου, αναφορικά με το ύψος των συντάξεων, ο Πίνακας 4 στη σελ. 7 της Έκθεσης δεν χωρεί αμφισβητήσεις. Όπως προκύπτει από τα παρατιθέμενα στοιχεία:
α- η μέση κύρια σύνταξη ανέρχεται στα 846,34 € μεικτά [794,6 € καθαρά) και είναι από τις χαμηλότερες στις χώρες της ΟΝΕ,
β- η μέση επικουρική σύνταξη ανέρχεται στα 196,40 € μεικτά (184,80 € καθαρά) και
γ- το μέσο μέρισμα ανέρχεται στα 113,98 € μεικτά (106,68 € καθαρά).
Το ύψος της μέσης κύριας σύνταξης στα 846,34 ευρώ είναι πολύ χαμηλότερο και από τον θεσμοθετημένο κατώτατο μισθό στον ιδιωτικό τομέα που ανέρχεται σε 880 € μεικτά. Μαζί με το εφεύρημα της «προσωπικής διαφοράς», που δεν υπάρχει σε καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα της ΟΝΕ, καθιστούν θλιβερή την κατάσταση στις ελληνικές συντάξεις.
Το «δόγμα Σακελλαροπούλου», που οδήγησε στην ανατροπή των ευνοϊκών για τους συνταξιούχους αποφάσεων (2287-2288/2015 ΟλΣτΕ) του 2015 και έβαλε δυστυχώς «ταφόπλακα» στα Δώρα των συνταξιούχων, πρέπει οπωσδήποτε να αναιρεθεί, αφού και «έχουμε βγει από τα Μνημόνια» (όπως υποστηρίζουν οι πολιτικοί των Μνημονίων) και οι οικονομικοί δείκτες επιτρέπουν [όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση) να προπληρώνει χρέος δισεκατομμυρίων της α’ μνημονιακής σύμβασης της κυβέρνησης Γ. Α. Παπανδρέου!
Γι’ αυτό πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η 13η και η 14η σύνταξη πρέπει να επαναθεσμοθετηθούν σε ΜΟΝΙΜΗ ΒΑΣΗ και για ΟΛΟΥΣ ΑΝΕΞΑΙΡΕΤΩΣ τους συνταξιούχους ή τους κληρονόμους τους, αφού η κατάργησή τους ούτε νομικό, ούτε ηθικό, αλλά ούτε και δημοσιονομικό έρεισμα έχει πλέον.
